Ponad pół wieku żywej kultury

Zespół Regionalny „Lipsk” powstał w kwietniu 1973 roku i od pierwszych dni swojego
istnienia stał się jednym z najważniejszych ambasadorów kultury ludowej w północno-
wschodniej Polsce. To grupa, która nie tylko śpiewa i odtwarza dawne obrzędy, ale przede
wszystkim pielęgnuje pamięć o ludziach i zwyczajach Ziemi Lipskiej.
Od 1996 roku „Lipsk” jest zbiorowym członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych –
organizacji skupiającej najwybitniejszych artystów i zespoły ludowe w kraju.

Pieśni, które tworzą historię regionu

Repertuar zespołu to prawdziwy skarbiec dawnych melodii. Wśród nich są:
– pieśni wielkanocne i bożonarodzeniowe,
– postne i pogrzebowe,
– weselne i żniwne,
– pieśni wojackie i prymackie,
– kołysanki i śpiewy sierocie.
Większość z nich została zebrana od najstarszych mieszkańców wsi Lipsk,
Dulkowszczyzna, Bagny, Nowy Lipsk czy Kopczany. W latach 70. i 80. XX wieku
twórczynie związane z zespołem odbywały liczne badania terenowe, zapisując teksty i
melodie, które w wielu miejscach istniały już tylko w pamięci gospodyń i śpiewaczek.
To właśnie dzięki temu dziś można usłyszeć melodie, które śpiewano tu sto, a nawet sto
pięćdziesiąt lat temu.

„Lipsk” na wielkich scenach i w małych wsiach

Już w latach 80. i 90. XX wieku Zespół Regionalny „Lipsk” był jedną z ikon Jarmarku
Folkloru w Węgorzewie – prestiżowego wydarzenia, na którym spotykały się najlepsze
grupy z dawnego województwa suwalskiego.
Po reformie administracyjnej równie często można było spotkać „Lipsk” na Jarmarkach
Folkloru w Suwałkach, skąd zespół niejednokrotnie trafiał na eliminacje do słynnego
Festiwalu w Kazimierzu Dolnym. Zespół zdobył tam najważniejszą nagrodę – „Basztę”,
czyli Grand Prix w kategorii zespołów śpiewaczych (1994). Już wcześniej, w 1983 roku,
zwyciężył w tej samej kategorii za przedstawienia obrzędów wielkanocnych i weselnych.
Inne znaczące sukcesy zespołu to m.in.:
– I miejsca na przeglądach Zespołów KGW w Kielcach (1985, 1995),
– wyróżnienia i nagrody w Ciechocinku, Przytocznej, Łomży i Osowiczach,
– wyjazdy do Warszawy, Rzeszowa, na Litwę (Druskienniki, Kajszadory) i Białoruś
(Skidla),
– udział w nagraniach radiowych i telewizyjnych, w tym współpraca z Kapelą ze Wsi
Warszawa.

Jednym z ich największych osiągnięć artystycznych było widowisko obrzędowe
„Wałakonniki”, prezentowane m.in. w Muzeum Etnograficznym w Toruniu.

Teatr obrzędowy – serce ich twórczości

„Lipsk” to nie tylko śpiew, lecz także teatr. Zespół przygotował wiele widowisk, które
odtwarzają dawne zwyczaje z pogranicza polsko-białoruskiego:
– Wesele lipskie,
– Wieczoryny,
– Wałakonniki,
– Herody,
– Maskarada noworoczna,
– Dzień Wigilii.
Te przedstawienia pokazywane były zarówno w małych wiejskich świetlicach, jak i na
Ogólnopolskim Sejmiku Teatrów Wsi Polskiej w Stoczku Łukowskim i Tarnogrodzie, gdzie
zespół zdobywał kolejne nagrody.
Widowiska te mają ogromną wartość – nie tylko artystyczną, ale też dokumentacyjną.
Zachowują bowiem język, gest, kostium i obrzęd, które w wielu częściach kraju dawno
zanikły.

Śpiewanie, które łączy pokolenia

Od 1993 roku kierownikiem artystycznym zespołu jest Barbara Tarasewicz – instruktorka
folkloru, śpiewaczka, pisankarka i córka Krystyny Cieśluk, wybitnej twórczyni ludowej.
Dzięki jej pracy zespół nieprzerwanie rozwija się, gromadzi młodszych i starszych
mieszkańców regionu i tworzy przestrzeń do naturalnego przekazywania tradycji.
Jak podkreśla Pani Barbara, Najważniejsze jest, by młodzi usłyszeli, jak brzmiał nasz
region. Bo w pieśni jest pamięć o wszystkim: o miłości, o pracy, o Bogu, o losie.
Pod jej opieką „Lipsk” wydał śpiewnik „Pieśni znad Biebrzy”, a także płytę CD „Kto
kochania nie zna”, nagraną w Radiowym Centrum Kultury Ludowej Polskiego Radia.

Zespół blisko ludzi

„Lipsk” jest obecny w życiu lokalnej społeczności: śpiewa na dożynkach, odpustach,
kiermaszach, spotkaniach świątecznych i wydarzeniach promujących region.
Od 2012 roku co roku wykonuje w kościele parafialnym w Lipsku dawne pieśni pasyjne,
które stały się jednym ze znaków rozpoznawczych zespołu.
Przez pół wieku swojej działalności zespół zgromadził setki pieśni, stworzył dziesiątki
widowisk i wziął udział w niezliczonych wydarzeniach. Ale to, co najważniejsze, pozostaje
niezmienne:
Śpiewamy, bo to nasze. Bo z tego jesteśmy. I póki śpiewamy – tradycja żyje.

Dziedzictwo, które trwa

Zespół Regionalny „Lipsk” jest jednym z filarów kultury ludowej Suwalszczyzny. Jego
działalność to świadome, konsekwentne i pełne pasji podtrzymywanie tradycji
śpiewaczych i obrzędowych.
To zespół, który nie tylko występuje – on ocala od zapomnienia. I właśnie dlatego jego
obecność na Szlaku Kultury Ludowej Suwalszczyzny jest tak ważna – bo nie ma pełnego
obrazu regionu bez głosu „Lipska”.

Kontakt:
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Lipsku
ul. Rynek 23,
16-315 Lipsk
Telefon: (087) 642 35 86
e-mail:  mgok@lipsk.plmgok@kulturalipsk.pl