Zaczęło się od jednego głosu

Historia zespołu Zorniczeńka to opowieść o sile, wyjątkowego głosu. Gdy w 1990 roku Stanisława Czuper wystąpiła jako solistka na Suwalskim Jarmarku Folkloru w Węgorzewie i zdobyła I miejsce w kategorii śpiewaków ludowych, nie przypuszczała, że ten moment stanie się początkiem nowego, ważnego rozdziału w kulturze regionu.

„Zachęcałam ludzi do śpiewania, bo wiedziałam, że te pieśni muszą żyć dalej” – wspominała. Na jej zaproszenie odpowiedziało wielu mieszkańców Raczek i okolic. Od męża, Józefa, po kolejne pokolenia – wnuczkę Anitę, sąsiadów i przyjaciół – z czasem zawiązał się zespół, który dziś jest jednym z najstarszych na Suwalszczyźnie.

Nazwa „Zorniczeńka” nawiązuje do słów pieśni z dzieciństwa Stanisławy:
„Wzejdzij Zorniczeńka, która najjaśniejsza, wyjdzij Wysoccanka, która najładniejsza…”
To symboliczne odwołanie do jutrzenki – światła, które zapowiada nowy dzień.

Pieśni Suwalszczyzny – śpiewane tak, jak dawniej

Zorniczeńka „przenosi słuchacza do krainy, w której Bóg przegląda się w jeziorach, a rzeki płyną leniwie, jak stare pieśni” – mówią o sobie z dumą. Repertuar zespołu to autentyczne pieśni i przyśpiewki Suwalszczyzny, przekazywane z pokolenia na pokolenie.

Wykonują m.in.:
– pieśni weselne,
– kolędy i pastorałki,
– wielkopostne,
– żniwne i siewne,
– przygodne i miłosne.

Jednym z najważniejszych punktów repertuaru jest wielkanocne widowisko obrzędowe „Chodzenie po Allelui” – prezentacja muzyki, słowa i obrzędowej plastyki regionu. To prawdziwy powrót do przeszłości.

Aby pozostać potrzebnymi lokalnej społeczności, Zorniczeńka wykonuje również pieśni patriotyczne, religijne i okolicznościowe, towarzysząc mieszkańcom podczas uroczystości gminnych, świąt i rocznic.

Lata występów, nagród i spotkań z publicznością

Zespół dał przez lata setki koncertów, zdobywając nagrody na najważniejszych przeglądach i festiwalach.

Najważniejsze z nich to m.in.:
– udział w Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu nad Wisłą (1998) połączony z nagraniami dla Radiowego Centrum Kultury Ludowej,
– II miejsce w Prezentacjach Tradycji Ludowych Województwa Podlaskiego (2004),
– II miejsce na Festiwalu Muzyki Ludowej „Dawne pieśni – młode głosy” w Waniewie (2007).

Zorniczeńka przez lata zmieniała skład – jedni członkowie odeszli, inni wyjechali, ale ich miejsce zajmowali kolejni pasjonaci. Dziś w zespole śpiewają: Stanisława i Anita Czuper, Halina Pomian, Bożena Wiśniewska, Teresa Jarmołowicz, Justyna Miłowicka, Małgorzata i Julia Stankiewicz.

Stanisława Czuper – serce Zorniczeńki

Trudno mówić o zespole, nie wspominając o jego liderce. Stanisława Czuper jest jedną z najważniejszych śpiewaczek ludowych Suwalszczyzny. Uzbierała – w ręcznie prowadzonych śpiewnikach – kilkaset lokalnych pieśni, które wykonuje solo lub z zespołem.

Pieśni zna od najmłodszych lat – śpiewała przy weselach, pogrzebach, spotkaniach rodzinnych. Jej sceniczny debiut w 1990 roku przyniósł pierwszą nagrodę, a potem przyszły kolejne triumfy:
– Złota Baszta (1991) – najważniejsze wyróżnienie dla śpiewaków ludowych,
– I nagroda (2006),
– III nagroda (2010) w tej samej kategorii.

W 2014 roku została uhonorowana Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Jest również twórczynią ludową – tkaczką (tkactwo jednoosnowowe) oraz mistrzynią plastyki obrzędowej: pająków, palm, bukietów i wieńców żniwnych.

„Całe życie śpiewam. I chcę, żeby te pieśni nie umarły. Bo jak śpiew ustanie – ustanie pamięć” – mówi.

Kontakt:
Gminny Ośrodek Kultury w Raczkach
Plac Kościuszki 15
16-420 Raczki
e-mail: kontakt@gok.raczki.pl
Telefon: 87 568 51 40