Głos, który wyrasta z tradycji

Zespół śpiewu tradycyjnego Ancyjas od lat przywraca brzmienie dawnych pieśni
Suwalszczyzny. Tworzą go osoby głęboko zakorzenione w kulturze regionu – ludzie,
którzy od dziecka słyszeli te melodie w domach, na polach, przy świątecznych stołach.
Ancyjas śpiewa a cappella, charakterystycznym „białym głosem”, z zachowaniem lokalnej
gwary. W ich wykonaniu pieśni brzmią tak, jak przed laty – mocno, naturalnie i bez
upiększeń, bo jak mówią członkowie zespołu: Tradycja najpiękniejsza jest wtedy, gdy
pozostaje sobą.

Rok obrzędowy w pieśniach

Repertuar zespołu Ancyjas obejmuje cały cykl obrzędowy Suwalszczyzny – od kolęd i
pastorałek, przez pieśni wielkopostne i wiosenne, po miłosne, weselne i pożniwne. To
muzyka, która przez stulecia towarzyszyła mieszkańcom regionu w najważniejszych
momentach życia.
Zespół wykonuje także pieśni mniejszości narodowych, od pokoleń związanych z
Suwalszczyzną: litewskie, romskie oraz rusińskie melodie staroobrzędowców. Dzięki temu
ich działalność staje się opowieścią o wielokulturowym dziedzictwie północnego
pogranicza.

Jak powstał Ancyjas?

Zespół narodził się w 2005 roku z inicjatywy Anny Szafranowskiej. Pierwsze próby
odbywały się w Suwalskim Ośrodku Kultury. Potrzebą były spotkania, wspólny śpiew i
ocalenie tego, co jeszcze żyło w pamięci najstarszych mieszkańców.
Od tamtej pory Ancyjas rozwija się konsekwentnie, czerpiąc zarówno z badań
etnograficznych, jak i z przekazu mistrzyń ludowych, od których członkowie zespołu uczyli
się tradycyjnego śpiewu.

Widowiska i projekty

Ancyjas współtworzył liczne spektakle i widowiska, w których pieśń stawała się częścią
większej opowieści o dawnych zwyczajach. Są to m.in.:
– Wieczór Panieński, czyli pieśń o korowaju” (2013) – teatralno-obrzędowe widowisko
inspirowane tradycjami weselnymi;
– Biała sukienka złoty pas… (2016) – opowieść o tym, jak to na weselach drzewiej bywało;
– „Żar Bułgarii” (2015) – w choreografii Mihaila Nicolova. Współpraca z zespołami
tanecznymi i Zespołem Pieśni i Tańca „Suwalszczyzna”;
– „Romanse Cygańskie” (2020) – koncert stworzony wspólnie z romskim śpiewakiem
Adamem Kozłowskim.
Zespół prezentował się również poza granicami kraju – na Litwie i w Niemczech –
promując muzyczną tradycję Suwalszczyzny.

W 2016 roku Ancyjas wystąpił w telewizyjnym programie „Dzika muzyka. Suwalska
mozaika”, zrealizowanym przez TVP Kultura.

Nagrody i wyróżnienia

Ancyjas jest jednym z najbardziej utytułowanych zespołów śpiewaczych regionu.
Zdobył:
– III miejsce na 54. Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu
Dolnym (2020),
– I miejsce w kategorii zespołów śpiewaczych na VII Turnieju Muzyków Prawdziwych w
Szczecinie (2021).
To sukcesy, które potwierdzają wysoki poziom zespołu i jego ogromny wkład w promocję
tradycyjnej muzyki regionu.

Debiutancka płyta

W 2024 roku zespół wydał swoją pierwszą płytę zatytułowaną „Pod suchym dębem
stajała”. To zbiór pieśni Suwalszczyzny, które – dzięki Ancyjasowi – zyskały nowe życie i
mogą trafić do kolejnych pokoleń.

Ancyjas – kobiety z charakterem

Zespół Ancyjas pozostaje jednym z najważniejszych głosów tradycji muzycznej
Suwalszczyzny. W ich śpiewie słychać dźwięki dawnej Suwalszczyzny. Śpiewają tak, jak
śpiewano tu od zawsze. A jednocześnie tak, że ich pieśni wciąż poruszają współczesnych
słuchaczy.
To właśnie czyni ich wyjątkowym punktem na Szlaku Kultury Ludowej Suwalszczyzny.

Kontakt:
Suwalski Ośrodek Kultury
ul. Papieża Jana Pawła II 5,
16-400 Suwałki
e-mail: sok@soksuwalki.eu