Z Sejn w świat śpiewu tradycyjnego

Anna Szafranowska pochodzi z Sejn – miejsca, gdzie różne kultury od wieków przenikają
się ze sobą w naturalny sposób. Nic dziwnego, że właśnie tam narodziła się jej pasja do
pieśni – tych polskich, litewskich, starowierskich, ukraińskich i romskich. Jak sama mówi:
Suwalszczyzna i Sejneńszczyzna pełne są pieśni, które warto poznać i zaśpiewać.
Od ponad dwudziestu lat jest jedną z najważniejszych animatorek kultury muzycznej
regionu – śpiewaczką, pedagogiem, instruktorką, opiekunką zespołów i osobą, która z
niezwykłą czułością rekonstruuje dawne melodie Suwalszczyzny.

Nauka u najstarszych śpiewaczek regionu

Jej twórczość wyrasta z bezpośredniego przekazu. Pani Anna uczyła się śpiewu
tradycyjnego u ostatnich mistrzyń i mistrzów Suwalszczyzny: Heleny Napierały, Eugenii
Zaśkiewicz oraz Józefa Murawskiego. To oni przekazali jej melodie, które w wielu
miejscach przetrwały już tylko w pamięci najstarszych mieszkańców.
Najważniejsze jest słuchać uchem, które potrafi uszanować cudzy świat – wspominała
podczas jednego ze spotkań.
Doświadczenie terenowe zdobywała również podczas wypraw etnomuzykologicznych na
Białoruś. W latach 1994–1998 uczestniczyła w pracach Teatru Sejneńskiego przy ośrodku
„Pogranicze – sztuk, kultur, narodów”.

Ścieżka artystyczna i teatralna

Jej wrażliwość muzyczna rozwijała się także dzięki środowisku artystycznemu Lublina.
Była członkinią pierwszego składu Międzynarodowej Szkoły Muzyki Tradycyjnej Fundacji
Muzyka Kresów.
W tym czasie nagrała dwie płyty: „Pieśni Polskie” i „Pieśni Wielkopostne”, które do dziś
pozostają jednymi z najważniejszych zbiorów tradycyjnego śpiewu w Polsce.
Kolejnym etapem był rozwój teatralny. Pani Anna ukończyła Drugą Akademię Praktyk
Teatralnych w Gardzienicach, co nadało jej twórczości charakter głęboko performatywny.
Umiejętności wokalne doskonaliła pod okiem wybitnych specjalistek z Polski i Europy
Środkowo-Wschodniej, m.in.: Swietłany Własowej, Tatiany Sopiłki, Swietłany Buckaji,
Moniki Mamińskiej i Olgi Szwajgier.
Każda z tych kobiet otworzyła mi inną bramę do pieśni – mówi z wdzięcznością.

„Na styku kultur” – pieśni, które łączą ludzi

Jednym z jej najważniejszych projektów jest cykl warsztatów „Na styku kultur”, realizowany
w Suwalskim Ośrodku Kultury. W ramach tych warsztatów Pani Anna prowadziła zajęcia z
tradycyjnych pieśni polskich, litewskich i romskich – trzech muzycznych światów głęboko
zakorzenionych w regionie. Warsztaty przyciągały ludzi w różnym wieku.
Każdy może śpiewać. Trzeba tylko znaleźć ten moment, w którym głos chce się odezwać
– powtarzała uczestnikom.
Przez ponad dwie dekady zrealizowała dziesiątki projektów edukacyjnych i artystycznych,
których celem było przekazywanie i rekonstrukcja polskiej muzyki tradycyjnej.

Zespoły, które prowadzi i współtworzy

Na Suwalszczyźnie Anna Szafranowska zbudowała wyjątkowe środowisko śpiewu
tradycyjnego. Jest założycielką i prowadzącą dwóch ważnych grup: Ancyjas z Suwałk (od
2005 r.) i Nachodne z Sejn (od 2018 r.). Pełni również opiekę merytoryczną nad zespołami
– Wigranie ze Starego Folwarku i Uwrocie z Suwałk.
Jako wokalistka współpracowała m.in. z zespołami Wieśnova z Suwałk i Logarytmy z
Olecka.
Przez kilka lat była również śpiewaczką i tancerką Kapeli Suwalszczyzna (2015–2017).
Wnosiła tam repertuar z badań terenowych oraz energię sceny teatralnej.

Album „Ziemio Ty śliczna” – tradycja w nowym
brzmieniu

W 2021 roku, w ramach stypendium Prezydenta Miasta Suwałk, Pani Anna zrealizowała
projekt muzyczny „Ziemio Ty śliczna” – zbiór tradycyjnych pieśni Suwalszczyzny ujętych w
nowoczesnych, jazzujących aranżacjach. Ta płyta pokazuje, że tradycja może być
inspiracją także dla współczesnych brzmień.
Chciałam, żeby te pieśni mogły zabrzmieć inaczej – żeby ktoś młody usłyszał je po raz
pierwszy i wiedział, że to też jego dziedzictwo – mówi twórczyni.

Głos, który buduje mosty

Twórczość Anny Szafranowskiej to połączenie badań terenowych, pasji wokalnej,
doświadczenia teatralnego i głębokiego przekonania, że tradycja jest żywa tylko wtedy,
gdy się nią dzielimy.
To artystka, która w naturalny sposób wpisuje się w Szlak Kultury Ludowej Suwalszczyzny
nie poprzez rękodzieło, ale poprzez niematerialne dziedzictwo, które zachowuje, uczy,
ożywia i przekazuje dalej.
Jej głos, energia i zaangażowanie sprawiają, że dawny świat pieśni nadal rozbrzmiewa na
Suwalszczyźnie – mocny, prawdziwy i pełen życia.

Kontakt:
Anna Szafranowska
Telefon: 661049454
e-mail: aszaf@op.pl